تخریب سنی ماکولا

(Age-related Macular Degeneration) (AMD)

علت اصلی نابینایی برگشت ناپذیر در بین سالمندان بالای 65 سال است و به دو نوع خشک (غیراگزوداتیو) و مرطوب (اگزوداتیو یا نئوواسکولار) دیده می شود. نوع خشک 90 درصد موارد بیماری را تشکیل می دهد.  

تخریب سنی ماکولا

شیوع، فاکتورهای خطر، پیشگیری

با افزایش سن شیوع بیماری هم اضافه می شود به طوری که 9 درصد افراد بالای 40 سال به یکی از انواع بیماری مبتلا هستند. بروز موارد جدید بیماری هم با افزایش سن زیاد می شود به طوری که در بیماران 43 تا 54 سال 4 درصد و در بیماران بالای 75 سال 22 درصد احتمال ابتلا وجود دارد.

فاکتورهای خطر ابتلا عبارتند از: سن-سابقه خانوادگی-نژاد (به ویژه نژآد سفید)- کلسترول و فشارخون بالا- سیگار- جنس (زنان بیشتر از مردان)- چاقی- رنگ روشن چشم- دوربینی- عوامل ژنتیکی و وراثتی.

برای پیشگیری توصیه به قطع سیگار و مصرف مجموعه ای از ویتامین های C, E, Zinc, Zeaxanthin, Lutein توصیه می شود که طبق مطالعات موجود تا 25 درصد جلوی بیماری پیشرفته را می گیرد. به نظر نمی رسد که مصرف امگا-3 در پیشگیری از این بیماری نقشی داشته باشد.


تخریب سنی ماکولا

تشخیص و درمان

ممکن است بیمار هیچ علامتی در مراحل اولیه بیماری نداشته باشد. اما با پیشرفت بیماری دید مرکزی تار شده یا یک لکه سیاه جلوی دید فرد را می گیرد. گاهی اوقات تصویر اعوجاج پیدا می کند یعنی قوس دار و کج و کوله به نظر می رسد. البته در تمام مراحل بیماری می توان با معاینه چشم پزشکی به تشخیص رسید. وجود کدورت های زردرنگ در شبکیه (دروزن)، تغییرات رنگدانه ای، و نازکی (آتروفی) لایه های شبکیه در موارد غیراگزوداتیو و خونریزی و جداشدن لایه های شبکیه در موارد اگزوداتیو به نفع این بیماری هستند. 

برای تشخیص دقیق تر انجام تصویربرداری هایی مثل آنژیوگرافی شبکیه و OCT به تشخیص کمک می کند.

درمان اصلی در موارد پیشرفته تزریق داخل چشمی داروهایی مثل آواستین (بواسیزومب)، لوسنتیس (رانیبیزومب)، و آیلیا (افلیبرسپت) می باشد که کلافه های عروقی اضافی را از بین می برند. هم چنین مصرف مولتی ویتامین های مورد اشاره در بالا به همراه قطع سیگار و کنترل فشار خون و کلسترول به همه بیماران توصیه می شود.

این بیماری درمان جراحی موثری ندارد.  

   

تخریب سنی ماکولا

مراقبت های بعد از تشخیص

بیماران مرحله غیر اگزوداتیو باید سالی 1 یا 2 مرتبه توسط چشم پزشک معاینه شوند. هم چنین باید از تست آمسلر در منزل برای شناسایی زودهنگام پیشرفت به بیماری اگزوداتیو استفاده کرد. نیاز به تصویربرداری های دوره ای توسط پزشک تعیین می شود. 

در بیماری اگزوداتی معمولا بیمار هرماه معاینه می شود و تزریقات طبق پروتکل های استاندارد ادامه می یابد تا بیماری غیرفعال شود. سپس فواصل معاینات بیشتر خواهد شد. 

ممکن است علیرغم درمان بیماری پیشرفت نماید و دید بیمار کم شود. درمان های کم بینایی برای این بیماران لازم خواهد شد.